ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΑΣ / ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ – ΛΙΜΝΗ ΒΑΝ (Ντιάρμπακιρ – Μαρντίν – Κάρς- Ανί – Σαρίκαμις – Ερζερούμ) 4 – 11 Αυγούστου 2026 (8 Hμέρες)

1^η Ημέρα: Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

ΑΘΗΝΑ – (ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) – ΝΤΙΑΡΜΠΑΚΙΡ

Αναχώρηση από ΑΘΗΝΑ

Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στην είσοδο 3 στις αναχωρήσεις, εντός του κτηρίου, στις 10.00.  Παράδοση αποσκευών (κατευθείαν για Ντιάρμπακιρ), check-in και έλεγχος διαβατηρίων. 

• Πτήση για την Πόλη με Turkish Airlines (TK-1848) στις 12.10 με άφιξη στις 13.45 (ώρα τοπική).
• Συνεχίζουμε με Turkish Airlines (TK-2608) για Ντιάρμπακιρ στις 17.25 με άφιξη στις 19.20 (ώρα τοπική).

Αναχώρηση από ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (ή άλλες πόλεις της Ελλάδας)  

Κατόπιν ζήτησης. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας εγκαίρως για την χαμηλότερη δυνατόν τιμή.

Άφιξη στο τοπικό αεροδρόμιο και επιβίβαση στο λεωφορείο. Το Ντιάρμπακιρ είναι αρχαιότατη πόλη που αναφέρεται σε Ασσυριακές και Αραμαϊκές πηγές.  Το σημερινό της όνομα προέρχεται από την αραβική φράση «χώρα (της φυλής) του Μπάκρ» και ήταν η μεσαιωνική πρωτεύουσα της Άνω Μεσοποταμίας.  Η ονομασία Μεσοποταμία, δόθηκε από τους αρχαίους Έλληνες, καθώς βρίσκεται εν μέσω των δύο μεγάλων ποταμών Τίγρη και Ευφράτη και ανήκει στην ευρύτερη περιοχή που χαρακτηρίζεται ως «Εύφορη Ημισέληνος».  Η πόλη του Ντιάρμπακιρ, είναι γνωστή για την ιστορία, τον πολιτισμό και το μοναδικό τείχος της από μαύρο βασάλτη, μήκους 5 χιλ. που περιβάλει την παλιά πόλη (Μνημείο UNESCO).  Η πόλη βρίσκεται κτισμένη στις όχθες του ποταμού Τίγρη και υπήρξε σημαντικό κέντρο ήδη από την περίοδο των Χετταίων με πλούσια ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά. 

Σημειώνουμε ότι μέχρι τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, η πόλη είχε σημαντικό χριστιανικό πληθυσμό, αρμενικό και συριακό.  Γνωστότερο τοπικό αγροτικό προϊόν είναι το καρπούζι που αποτελεί και το έμβλημα της πόλης (επικαθήμενο πάνω σε μικρογραφία των τειχών). Θα έχουμε ένα σύντομο περίπατο για μια πρώτη γνωριμία με την πόλη, μεταφορά και τακτοποίηση στο ξενοδοχείο. 

Δείπνο και διανυκτέρευση.

2^η Hμέρα: Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

ΝΤΙΑΡΜΠΑΚΙΡ  – ΜΑΡΝΤΙΝ – ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΖΑΦΑΡΑΝ – ΝΤΙΑΡΜΠΑΚΙΡ

Πρωινό στο ξενοδοχείο και αρχίζουμε την περιήγησή μας στην Άνω Μεσοποταμία.  Η ονομασία δόθηκε από τους αρχαίους Έλληνες, καθώς βρίσκεται εν τω μέσω των δύο μεγάλων ποταμών Τίγρη και Ευφράτη και ανήκει στην ευρύτερη περιοχή που χαρακτηρίζεται ως «Εύφορη Ημισέληνος».  Διασχίζοντας εν πρώτοις κάθετα την άνω κοιλάδα τουΤίγρη ποταμού στάση στο μικρό κάστρο Ζερζεβάν χτισμένο κατά την Ρωμαϊκή περιόδο πάνω σε προγενέστερη Ασσυριακή οχύρωση.  Εντός του χώρου βρίσκεται και ένας Ναός του Μίθρα (ο μοναδικός στα ανατολικά σύνορα της Αυτοκρατορίας) ενώ συνολικά το κάστρο είναι στα υπό ένταξη Μνημεία της UNESCO. 

Συνεχίζουμε για το Μάρντιν, μία πόλη που κατοικείται εδώ και 2,5 χιλιάδες χρόνια.  Η βυζαντινή ονομασία της ήταν Μαρδία, που προέρχεται από την αραμαϊκή – ασσυριακή λέξη για το φρούριο, καθώς είναι κτισμένη σε αρκετά μεγάλο υψόμετρο για να επιβλέπει τις απέραντες πεδιάδες μέχρι την έρημο της Συρίας. 

Εν πρώτοις, λίγο έξω από το Μάρντιν θα επισκεφθούμε το Συριάνικο Μοναστήρι Ζαφαράν (ή του Αγίου Ανανία / Deyrulzafaran), αλλοτινή έδρα του Πατριάρχη της Συριακής Εκκλησίας για 8 αιώνες (1160 – 1932) προτού μεταφερθεί στη Δαμασκό (1959).  Αρχικά ναός του Σαμάς, θεού Ήλιου των Μεσοποταμίων, έπειτα ρωμαϊκό φρούριο και τελικά μοναστήρι. Το άλλο όνομα του είναι Μοναστήρι του Σαφράν, από το χρώμα της τοπικής πέτρας από την οποία είναι και χτισμένο.  Η Συριακή Εκκλησία ανήκει σε μία από τις τοπικές εκκλησίες που αποκόπηκαν από την υπόλοιπη εκκλησία το 431 (΄Δ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας) και έχει τον εθνικό προσδιορισμό «Συριακή», ενώ όσοι χριστιανοί δεν αποκόπηκαν ονομάζονται «Μελχίτες» (Αυτοκρατορικοί) ή «Ελληνορθόδοξοι».  Και οι δύο, εκτός της αραβικής, ομιλούν μορφή της αραμαϊκής γλώσσας και αξιώνουν καταγωγή από τους  αρχαίους Ασσύριους και τους Χαλδαίους.  Η γλώσσα τους μαζί με τα ελληνικά και τα λατινικά, αποτελούν τις τρεις σημαντικότερες γλώσσες του πρώιμου χριστιανισμού.

Επιστροφή στην παλιά πόλη του Μάρντιν.  Στην πεζή μας περιήγηση στην παλιά πόλη τα δούμε δημόσια και ιδιωτικά που τηρούν τη χαρακτηριστική τουρκομανική αρχιτεκτονική του 11-12ου αιώνα της φυλής των Αρτουκίδων. Πέτρινα όλα τα αρχοντικά με τον χαρακτηριστικό ωχρό ασβεστόλιθο δίνουν μια όψη μοναδική.  Επίσκεψη στο Μεγάλο Τζαμί (Ulu cami) και στο Συριάνικο Ναό των Αγίων Τεσσαράκοντα. 

Χρόνος ελεύθερος στην παραδοσιακή αγορά με τους ξηρούς καρπούς και περίεργα τοπικά προϊόντα.  Για όσους επιθυμούν στην κεντρική πλατεία βρίσκεται το Μουσείο της πόλης, ενώ στην κεντρική οδό αξίζουν της προσοχής σας το Παλιό Ταχυδρομείο και το Λύκειο Θηλέων, πραγματικά κοσμήματα αρχιτεκτονικής.  Η πανοραμική θέα από επιλεγμένα σημεία της πόλης προς την απέραντη συριακή πεδιάδα είναι υπέροχη.

Επιστροφή στο ξενοδοχείο στο Ντιάρμπακιρ.

Δείπνο και διανυκτέρευση.

Σημείωση: Για όσους επιθυμούν, το βράδυ προαιρετική νυχτερινή διασκέδαση με μουσική με ρυθμούς της Ανατολής.

3^η Hμέρα: Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026

ΝΤΙΑΡΜΠΑΚΙΡ – ΒΑΝ

Αφύπνιση νωρίς, πρωινό και αναχώρηση με τις αποσκευές από το ξενοδοχείο. 

Στην πεζή περιήγηση μας, στο Ντιάρμπακιρ θα έχουμε επισκέψεις :

• στο Μεγάλο Τζαμί που κτίσθηκε γύρω από Χριστιανικό Ναό, κατά το πρότυπο του Μεγάλου Τζαμιού της Δαμασκού.
• στον Μιναρέ με τα Τέσσερα Πόδια (μοναδικό αρχιτεκτονικό στοιχείο της ισλαμικής αρχιτεκτονικής)
• στον Χαλδαϊκό Χριστιανικό Ναό του τοπικού Άγιου Πετυούν του 1700
• στον Αρμενικό Χριστιανικό Ναό του Αγίου Κυριακού του 1883 (ο μεγαλύτερος Αρμένικος Ναός σε όλη την Μέση Ανατολή).

Χρόνος ελεύθερος στα παραδοσιακά καραβανσαραϊ της πόλης όπου θα σας μαγέψουν τα χρώματα και τα αρώματα της Ανατολής.  Αξίζει να δοκιμάσετε την τοπική σπεσιαλιτέ, το Μεφτουνέ (αρνί κοκκινιστό με μελιτζάνες) και το γλυκό Μπουρμά Κανταϊφι (με φυστίκι Άντεπ).

Για όσους επιθυμούν θα συνεχίσουμε για τον χώρο της ακρόπολης, με θέα στον Τίγρη ποταμό και επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης.  Εδώ θα δούμε εκθέματα από την μακραίωνη ιστορία της πόλης.  Από την Προϊστορική και Νεολιθική εποχή μέχρι και την περίοδων των Σασσανιδών Περσών και την Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  Επιπλέον στον ευρύτερο χώρο της ακρόπολης (ένα τεράστιο υπαίθριο μουσείο) βρίσκονται επιπλέον 14 μνημεία, μεταξύ αυτών ο προϊστορικός Τύμβος Amida, ένα τζαμί και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου χτισμένος στην βάση προγενέστερου κτίσματος του 2ου αιώνα μ.Χ. (υπό ανακαίνιση).

Το μεσημέρι με το λεωφορείο θα περάσουμε στην ιστορική γέφυρα του Τίγρη ποταμού (γνωστή και ως η Γέφυρα με τα Δέκα Μάτια) που συνδέει τις δύο όχθες του Τίγρη με ογκόλιθους χτισμένους σε δέκα αψίδες και συνολικό μήκος 180 μ. και πλάτος 7-8 μ.  Το καταπράσινο φυσικό περιβάλλον στις δύο όχθες του ποταμού είναι μαγευτικό.  Σύντομη στάση για φωτογραφίες και καφέ.

Αρχίζουμε την διαδρομή μας προς βορρά, ανερχόμενοι στις ορεινές κοιλάδες του Τίγρη ποταμού και των ορμητικών παραπόταμών του. Με στάση καθοδόν για σύντομη ανάπαυση, φτάνουμε στο Βαν.

Τακτοποίηση στο ξενοδοχείο, δείπνο και διανυκτέρευση.

4^η Hμέρα: Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026

ΒΑΝ – ΝΗΣΙ ΑΧΤΑΜΑΡ – ΒΑΝ

Πρωινό στο ξενοδοχείο.  Η αρχαία πόλη του Βάν, ήταν χτισμένη μπροστά στην λίμνη.  Αποτέλεσε από τον 9ο αιώνα π.Χ. πρωτεύουσα του Βασιλείου του Ουραρτού και διαδοχικά πέρασε στην κυριαρχία των Μήδων, των Αχαιμενιδών και για μεγάλο διάστημα αποτέλεσε το μήλο της έριδος μεταξύ Ρωμαίων και Σασανιδών.  Από το 1071 ανήκε στους Σελτζούκους και το 1548 ενσωματώθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.  Με μεγάλη πλειοψηφία Αρμενίων θα υποστεί καταστροφές κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η νέα πόλη θα χτιστεί λίγο πιο μέσα από την ακτή, απομακρυνόμενη από τον χώρο του κάστρου. 

Το κάστρο του Βάν, χτίστηκε ως ακρόπολη της πρωτεύουσας Τούσμπα (το αρχαίο όνομα του Βαν), το 840-825 π.Χ. σε απότομο βράχο.  Εκτείνεται με κατεύθυνση ανατολή-δυτική μπροστά στην λίμνη με την πεδιάδα πίσω του.  Είναι απότομος με κλίση προς τα βόρεια, με μια ήπια ράμπα εισόδου από τα δυτικά.  Δεν υπάρουνν αξιόλογα μνημεία στο κάστρο, εκτός από επιγραφές από τους Ουράρτου, τους Πέρσες μέχρι και τους Οθωμανούς.  Στο ανώτερο τμήμα του κάστρου, το Τζαμί του Σουλεϊμάν Χαν, ο μιναρές του και διάφορες πλίθινες και πέτρινες ημικατεστραμένες κατασκευές, για στρατιωτικούς σκοπούς, παραμένουν από την Οθωμανική περίοδο.  Η αρχαία πόλη ιδρύθηκε στα νότια του κάστρου και περιβάλλονταν επίσης από τείχη.  Σήμερα η παλιά πόλη σώζεται στην κατεστραμμένη της μορφή, μετά τα τραγικά γεγονότα του 1915.

Το Βαν φημίζεται για τα ασημικά με τεχνική Σαβάτ.  Αρχικά χαράσονται κοσμικά ή θρησκευτικά σχέδια σε ασημένια κοσμήματα ή σκεύη.  Κατόπιν στις χαρακιές χύνεται ένα κράμα χαλκού, μολύβδου και θείου, μαύρου χρώματος (νίελο).  Πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρχαν περίπου 400 τεχνίτες σε 120 εργαστήρια σαβάτ στο Βαν.  Στο Βαν η τεχνική αυτή κατασκευάζεται μόνο σε ασήμι 900 καρατίων.  Για αυτό οι Οθωμανοί Σουλτάνοι έδωσαν μόνο στις επαρχίες Βαν και Ντιγιαρμπακίρ, (εκτός από την Κωνσταντινούπολη), την άδεια να σφραγίζουν με υπογραφές αργύρου υψηλών καρατίων.  Σήμερα στο Βαν παράγονται προϊόντα τεχνικής Σαβάτ όπως ταμπακιέρες, μενταγιόν, βραχιόλια, σκουλαρίκια, δαχτυλίδια και θρησκευτικά είδη.  Επίσκεψη σε εργαστήριο όπου θα θαυμάσουμε αυτή την πανάρχαια τεχνική αργυροχοϊας. 

Το χαρακτηριστικό ζώο του Βαν είναι οι λευκές γάτες.  Επίσκεψη σε ένα μικρό άσυλο/εκτροφείο αυτής της γάτας για φωτογράφιση.  Τα χαρακτηριστικά της είναι μεταξένια παλλευκή γούνα, τα δίχρωμα μάτια, η εξαιρετική κυνηγετική ικανότητα και η αγάπη για το παιχνίδι στο νερό.  Ένα από τα χαρακτηριστικά που τις κάνουν ιδιαίτερα ελκυστικές είναι το χρώμα των ματιών τους.  Οι γάτες του Βάν μπορούν να χωριστούν σε τρεις ομάδες ανάλογα με το χρώμα των ματιών τους (και τα δύο μάτια γαλάζια / και τα δύο μάτια κεχριμπαρένια / ετεροχρωμία ίριδος (ένα μάτι είναι γαλάζιο και το άλλο κεχριμπαρένιο).

Πριν το μεσημέρι ξεκινάμε για την νότια ακτή της λίμνης Βάν (η Θωσπίτις των αρχαίων Ελλήνων) για να επισκεφθούμε το υπαίθριο μουσείο στο νησί Άχταμαρ.  Στάση για γεύμα εξ ιδίων σε παραλίμνια ψαροταβέρνα για να πάρουμε μια γεύση από την εκπληκτική τοπική κουζίνα.  Ξεχωρίζουν οι ιδιαίτερες γεύσεις όπως το ψάρι Tandoor, οι κεφτέδες Kurt και η σούπα με στάρι και αριάνι.

Με ναυλωμένο πλοιάριο περνάμε στο νησί (διάρκεια 20λεπτά).  Το νησί πήρε το όνομά του από έναν τοπικό θρύλο.  Στην απένταντι όχθη από το νησί ένας νεαρός ανδρας ερωτεύθηκε την αρχοντοπούλα Ταμάρα (Τάμαρ).  Εκείνη κάθε βράδυ άναβε έναν πυρσό για να έρχεται ο νεαρός κολυμπώντας στο νησί.  Το κατάλαβε ο πατέρας της και ένα βράδυ έσβησε τον πυρσό.  Ο νεαρός έχασε την διαδρομή κολυμπώντας και πνίγηκε αναφωνόντας “Αχ Τάμαρ”! Η Ταμάρα (Τάμαρ) μόλις κατάλαβε τι είχε συμβεί πέθανε από θλίψη.  Έκτοτε το νησί ονομάζεται Αχταμαρ (τουρκ. Ah Tamar / Akdamar).

Το υπαίθριο μουσείο Αχταμαρ δέχεται επισκέπτες από όλο τον κόσμο και τραβάει την προσοχή μας με την αρχιτεκτονική του.  Στην ουσία πρόκειται για ένα τεράστιο μοναστηριακό συγκρότημα.  Το μοναστήρι, όπου διέμεναν περίπου τριακόσιοι μοναχοί μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, εγκαταλείφθηκε το 1918.  Όταν το νησί εγκαταλείφθηκε, όλα τα κτίρια του μοναστηριού κατεδαφίστηκαν και η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού υπέστη σοβαρές ζημίες.

Η εκκλησία χτίστηκε μεταξύ 915-921 και έγινε το κέντρο τοπικής Αρμενικής Αρχιεπισκοπής (Καθολικάτο) μέχρι το 1895. Ως προς την κάτοψη του ο Ναός, έχει σταυροειδή κάτοψη με κεντρικό τρούλο, καλύπτεται με υψηλό τύμπανο, τρούλο εσωτερικά και πυραμιδοειδή κώνο εξωτερικά.  Το εσωτερικό του ναού είναι διακοσμημένο με τοιχογραφίες, σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένες, όπου απεικονίζονται θέματα σχετικά με τον Ιησού Χριστό.  Στους εξωτερικούς τοίχους του ναού υπάρχουν πλούσιες γλυπτές απεικονίσεις με διάφορες σκηνές βγαλμένες από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη.  Από αυτές, ο προφήτης Ιωνάς στην θάλλασα, η Παναγία με το Βρέφος Ιησούς, η Εκδίωξη των Πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο, ο Δαβίδ με τον Γολιάθ, οι Τρείς Παίδες εν Καμίνω, ο προφήτης Δανιήλ στον Λάκο των Λεόντων είναι οι πλέον καλοδιατηρημένες.  Στη δυτική πρόσοψη, υπάρχουν σκηνές με κοσμικά θέματα.

Επιστροφή με το πλοιάριο στην ακτή και ακολούθως στο ξενοδοχείο στο Βαν.  Δείπνο και διανυκτέρευση.

5^η Hμέρα: Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

ΒΑΝ – ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ – ΚΑΡΣ

Πρωινό πολύ νωρίς και αναχωρούμε με τις αποσκευές από το ξενοδοχείο. 

Στα νότια του Όρους Αραράτ, ένα σπάνιο γεωλογικό φαινόμενο, με τη μορφή ενός πλοίου, εξάπτει την φαντασία των ταξιδιωτών.  Η Κιβωτός του Νώε! Η τοπική παράδοση υποστηρίζει ότι το πλοίο (η Κιβωτός), προσάραξε ως αποτέλεσμα του Κατακλυσμού του Νώε και έμεινε εδώ.  Με μίνιμπας φτάνουμε σε ένα παρατηρητήριο που έχει χτιστεί σε παρακείμενο ύψωμα, από όπου φαίνονται τα ερείπια του πλοίου από ψηλά, (είσοδος στο visitor center, 3€). 

Σε λόφο πάνω από την πόλη Ντογούμπεγιαζιτ, θα επισκεφθούμε το παλάτι του Ισαάκ Πασά, το πιο διάσημο από τα ανάκτορα που χτίστηκαν κατά την Τελευταία Οθωμανική περίοδο.  Δεν είναι μόνο ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και διακεκριμένα δείγματα της οθωμανικής αρχιτεκτονικής, αλλά και  ενσωματώνει αρχιτεκτονικά στυλ του Οθωμανικού, Περσικού και Σελτζουκικού πολιτισμού.  Η κατασκευή του παλατιού ξεκίνησε το 1685 και ολοκληρώθηκε το 1784 (σε 99 χρόνια!). Θα περιηγηθούμε στους χώρους του παλατιού.  Το παλάτι έχει μέγεθος  5750τμ!  Αποτελείται από μια βεράντα στον ισοπεδωμένο λόφο, δύο αυλές και διάφορα κτιριακά συγκροτήματα που περιβάλλουν αυτές τις αυλές. Διαθέτει όλα τα απαραίτητα τμήματα για ένα παλάτι (χαρέμι, δωμάτια χαρεμιού, κουζίνα σούπας, λουτρό, αίθουσες συνεδριάσεων, χώροι ψυχαγωγίας, αίθουσα δικαστηρίου, τζαμί, διάφορες αίθουσες υπηρεσιών, σαλόνια, δωμάτια υπηρετών, φυλάκων, αποθήκες τροφίμων, αποθήκη πυρομαχικών, αίθουσα τάβλι, ενώ υπάρχουν διάφορα βοηθητικά δωμάτια στα υπόγεια.

Η μνημειακή πύλη και οι άλλες πόρτες που οδηγούν στις αυλές, φέρουν χαρακτηριστικά της σελτζουκικής τέχνης με ανάγλυφα στολίδια και πλούσια φυτικά μοτίβα.  Το μονότρουλο τζαμί δίνει στο παλάτι μια ενδιαφέρουσα εμφάνιση με τον μιναρέ του χτισμένο με δύο διαφορετικού χρώματος πέτρες.  Εννοείται ότι ο πασάς που ανήγειρε το παλάτι ήθελε να δείξει τη δύναμή του τόσο ενάντια στο περιβάλλον του όσο και στον Σουλτάνο!  Τα κενά που φαίνονται στους πέτρινους τοίχους δείχνουν ότι το παλάτι θερμαινόταν από ένα σύστημα κεντρικής θέρμανσης που έμοιαζε με τα σύγχρονα συστήματα κεντρικής θέρμανσης!  Το παλάτι είναι ένα αριστούργημα που αξίζει να δείτε με την υπέροχη ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του δομή, τις μνημειώδεις πύλες, το χαρέμι, την αίθουσα χαιρετισμών, το τζαμί και τα εκατοντάδες δωμάτια… 

Είναι αδύνατο να μην το θαυμάσετε, μιας και θυμίζει αετοφωλιά σε απόλυτη αρμονία με το γύρω φυσικό περιβάλλον του!

Στην ευρύτερη περιοχή θα δούμε από απόσταση:

• Το Ουραρτιανό Κάστρο. Η ημερομηνία κατασκευής του είναι άγνωστη. Πιθανότατα, χτίστηκε την περιόδο του πολιτισμού Ουραρτού.  Τα εξωτερικά τείχη που περιέβαλλαν το κάστρο έχουν καταστραφεί.
• Το Μαυσωλείο του Αχμεντί Χάνι. Το μαυσωλείο βρίσκεται στην κορυφή πάνω από το παλάτι του και είναι ένα από τα πιο επισκέψιμα μουσουλμανικά ιερά της Ανατολίας.
• Το Παλιό Βαγιαζήτ τζαμί. Η ευρύτερη περιοχή του Αραράτ προσαρτήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1514 και το τζαμί χτίστηκε ακριβώς εκείνη την εποχή. Αφού ισοπεδώθηκε η πλαγιά, δημιουργήθηκε ένα επίπεδο τμήμα με την κατασκευή ενός τοίχου αντιστήριξης.  Πάνω του χτίστηκε αυτό το τζαμί από πελεκητή πέτρα και έναν ενιαίο τρούλο που ξεχωρίζει με την απλότητά του.

Γεύμα εξ ιδίων σε τοπικό εστιατόριο (η τοπική σπεσιαλιτέ είναι ο κεφτές Abdigor και η σούπα Keledos).  

Λόγω των σκληρών συνθηκών του χειμώνα στο Αραράτ, η ύφανση με βάση το μαλλί συνεχίζεται γενικά σύμφωνα με την παράδοση στους χειροποίητους αργαλειούς μέχρι και σήμερα.  Η ταπητουργία είναι η πιο σημαντική βιοτεχνία εδώ.  Χαλιά, μαξιλάρια, σακουλάκια, μάλλινες κάλτσες, πουλόβερ και γάντια μοχέρ φτιάχνονται εδώ σε παραδοσιακά ή σύγχρονα μοτίβα. 

Κινούμαστε παράλληλα με τα σύνορα με την Αρμενία και τον ποταμό Άραξη, στις δυτικές και βόρειες πλαγιές του όρους Αραράτ. Το όρος Αραράτ, το μεγαλύτερο βουνό της Τουρκίας, είναι ένα θρυλικό βουνό λόγω της γεωλογικής του θέσης και σύμφωνα με την παράδοση εδώ στάθηκε η Κιβωτός του Νώε μετά τον Μεγάλο Κατακλυσμό.  Το όρος Αραράτ επισκέπτονται χιλιάδες ντόπιοι και ξένοι ορειβάτες κάθε χρόνο.  Το ύψος του είναι 5137 μέτρα και αποτελείται από βασάλτη και ανδεσιτική λάβα, δείχνοντας τα χαρακτηριστικά ενός ηφαιστειογενούς.   Έχει ελκυστική εμφάνιση με το ύψος, τους παγετώνες, τους ανθρώπους, τις διαφορετικές δομικές απόψεις, τα λιβάδια και τα ορεινά λιβάδια που καλύπτονται μέχρι τη γραμμή του χιονιού.  Στάση καθοδόν για αναμνηστικές φωτογραφίες με φόντο την χιονοσκεπή κορυφή του όρους  Αραράτ (καιρού επιτρέποντος). 

Πρώτη μας στάση τα αλατωρυχεία Τουζλούτζα, στην περιοχή Ίγντιρ.  Τα στρώματα αλατιού μέσα στα σπήλαια πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν πριν από 24-37 εκατομμύρια χρόνια.  Τα σπήλαια διατηρούν θερμοκρασία 12 βαθμών Κελσίου όλο το χρόνο, περιέχοντας πολυάριθμες στοές που μοιάζουν με θαλάμους και εκτείνονται σε έκταση 55 στρεμμάτων.  Ο αέρας στις σήραγγες είναι γνωστό ότι είναι ευεργετικός για πολλές αναπνευστικές ασθένειες.  Ιστορικά χρησιμοποιούμενα από τις κυρίαρχες δυνάμεις της περιοχής για την κάλυψη των αναγκών τους σε αλάτι και παράγουν πλέον περίπου εξήντα τόνους αλατιού ημερησίως.  Τα σπήλαια, τα οποία προσελκύουν την προσοχή των επισκεπτών, με τη φυσική τους ομορφιά, εισήχθησαν στον τουρισμό υγείας με το Κέντρο Αλλατοθεραπείας, που εγκαινιάστηκε το 2021.

Συνεχίζουμε για την πόλη του Κάρς πολύ κοντά στα σημερινά σύνορα Γεωργίας-Αρμενίας και παλαιότερα της Σοβιετικής Ένωσης.  Το Καρς είναι ο πρώτος μεγάλος οικισμός στην είσοδο της Ανατολίας για τους λαούς που έρχονται από τον Καύκασο.  Έχει το χαρακτηριστικό ότι είναι ένας πανάρχαίος οικισμός που κατοικείται εδώ και χιλιάδες χρόνια και έχει γίνει μάρτυρας της μετάβασης πολλών πολιτισμών στην περιοχή.

Άφιξη το βράδυ στο Κάρς και τακτοποίηση στο ξενοδοχείο. 

Δείπνο και διανυκτέρευση.

6^η Hμέρα: Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

ΚΑΡΣ – ΑΝΙ – ΚΑΡΣ

Πρωινό νωρίς στο ξενοδοχείο. Θα κατευθυνθούμε στο ανατολικότερο άκρο της Τουρκίας, στα σύνορα με την Δημοκρατία της Αρμενίας, στο Άνι.  Εδώ υπάρχει ένας από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της ιστορίας, λίκνο διαφορετικών πολιτισμών για χιλιετίες και κατατάχθηκε στην 16η θέση στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO το 2016. 

Το Άνι είναι μια μεσαιωνική πόλη χτισμένη σε ένα στρώμα ηφαιστειακής τάφρου, στη δυτική όχθη του ποταμού Arpaçay, ακριβώς στα σύνορα Τουρκίας-Αρμενίας.  Εμπορικός σταθμός και πρώτο κέντρο διαμονής στην είσοδο της Ανατολίας, μέσω του Δρόμου του Μεταξιού.  Από εδώ πηγάζει ο πλούτος των ερειπίων του.  Η πρώιμη ιστορία του χρονολογείται ήδη από το 5000 π.Χ.  Σε μια έκταση 780 στρεμμάτων η οποία περικλείεται από 4,5 χλμ μήκους εξωτερικά τείχη, περιλαμβάνει τζαμιά, εκκλησίες (50 αναφέρουν οι τοπικές παραδόσεις), λουτρά, παλάτια, καραβανσαράϊα, γέφυρες κ.λπ.  Αναμφίβολα είναι το σημαντικότερο μνημείο του οροπεδίου της Ανατολίας.  Το Ανί, με τη θέση του να υψώνεται πάνω στα βράχια, τους δρόμους, τα παζάρια και τα διπλανά σπίτια, μοιάζει με το Βυζάντιο στις καλύτερες εποχές του. 

Θα περιηγηθούμε στον ευρύτερο χώρο, για να θαυμάσουμε τα αναρίθμητα κτίσματα ήδη από το 700 μ.Χ. που ακόμα συνεχίζουν και διατηρούνται άλλοτε σε καλύτερη και άλλοτε σε χειρότερη κατάσταση.  Τα τείχη, συνολικού μήκους 4500 μέτρων, χτίστηκαν σε τριγωνικό σχήμα για να εξασφαλίσουν την αρμονία με το φυσικό τοπίο.  Έχουν επτά πύλες εισόδου, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι η Πύλη των Λεόντων, η Πύλη του Καρς και η Πύλη της Κιστέρνας.  Τα τείχη, τα οποία μερικές φορές φτάνουν σε ύψος οκτώ μέτρων ανάλογα με την κλίση του εδάφους, χτίστηκαν ως συστοιχίες δύο τειχών μεταξύ 967-989 μ.Χ., και το τελευταίο σύστημα τειχών χτίστηκε το 1064-1065 μετά την κατάκτηση των Σελτζούκων. 

Δεδομένου ότι τα απότομα βράχια που υψώνονται στο ρέμα Bostanlar στη δυτική κοιλάδα και στο ρέμα Mığmığ στην ανατολική κοιλάδα, παρέχουν φυσική προστασία, τα τείχη που χτίστηκαν προς αυτές τις κατεύθυνσεις χτίστηκαν σε μια μονή σειρά.  Από την άλλη, τα βόρεια τείχη με θέα την πεδιάδα ήταν χτισμένα πολύ οχυρά με διπλής ή και τριπλή σειρά.

Το εσωτερικό κάστρο (η ακρόπολη), όπου εγκαταστάθηκαν για πρώτη φορά οι πληθυσμοί Ουραρτού, βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της πόλης με θέα τις κοιλάδες. 

Εντός των τειχών ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων :

• Ο Αρμενικός Καθεδρικός Ναός με στοιχεία γοτθικής αρχιτεκτονικής, 200 έτη πριν αυτός ο αρχιτεκτονικός ρυθμός εμφανιστεί στην δυτική Ευρώπη, και έκτοτε κυριαρχήσει! Όταν ο σουλτάνος Αλπαρσλάν κατέκτησε την Άνι το 1064, ο καθεδρικός ναός μετατράπηκε σε τζαμί.  Έκτοτε ονομάζεται επίσης Τζαμί Φετιγιέ.
• Η Εκκλησία Supr Pirgic (Σωτήρος Χριστού). Η οποία χτίστηκε το 1036 μ.Χ. σε σημείο κοντά στον μεγάλο καθεδρικό ναό στα νοτιοανατολικά των ερειπίων του Άνι και , κατεδαφίστηκε αργότερα για να αναστηλωθεί το 1342. Στη δεκαετία του 1930, η μισή εκκλησία καταστράφηκε από κεραυνό.
• Η Εκκλησία Surp Krikor (Αγ.Γρηγορίου-Tigran Honents). Η εκκλησία είναι ιδιαίτερα αξιόλογη για τις τοιχογραφίες στο εσωτερικό της.  Στους εσωτερικούς τοίχους και τον τρούλο του ναού, υπάρχουν τοιχογραφίες που συμβολίζουν τα γεγονότα από τη Γέννηση του Ιησού έως το θάνατό Του.
• Η Εκκλησία Surp Krikor (Αγ.Γρηγορίου-Abughamrents). Ο ναός, ο οποίος έχει κυλινδρική δομή, έχει οκταγωνικό τρούλο και η θεμελίωση του τρούλου στηρίζεται σε 6 πλευρικούς κίονες που στηρίζονται σε αλληλοσυνδεόμενους λεπτούς κίονες που χωρίζουν τη βαθιά επιφάνεια.
• Η Εκκλησία Νεαρών Κοριτσιών. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της κοιλάδας του ποταμού Arpaçay και χτίστηκε στην αφετηρία του δρόμου των καραβανιών που οδηγούσε στην πόλη. Λαμβάνοντας υπόψη την αρχιτεκτονική δομή και τη διακόσμησή του, ο ναός, χαρακτηριστικός του 13ου αιώνα, έχει κυλινδρική κάτοψη και ο τρούλος πάνω του θυμίζει σκηνή.
• Το Καραβανσαράϊ των Σελτζούκων.Βρίσκεται στο κέντρο του Άνι και χτίστηκε στις αρχές του 12ου αιώνα, στον κεντρικό δρόμο της τότε πόλης. Οι διακοσμήσεις της πύλης αντικατοπτρίζουν την αυθεντική σελτζουκική αρχιτεκτονική.
• Το Μικρό Χαμάμ. Είναι ένα από τα κτίρια της Σελτζουκικής περιόδου τον 12ο αιώνα και αποτελείται από 4 ιδιωτικά δωμάτια, 1 τμήμα θέρμανσης, δύο διαδρόμους και αποδυτήρια. Η οροφή του λουτρού έχει καταρρεύσει ολοσχερώς και οι πήλινοι σωλήνες νερού στους εσωτερικούς τοίχους που καλύπτουν τις ανάγκες του λουτρού έχουν επιβιώσει μέχρι τις μέρες μας.
• Το Τζαμί Menuçehr. Χτισμένο στα νότια του δρόμου που οδηγεί στην ακρόπολη του Άνι, είναι ένα από τα παλαιότερα έργα των Σελτζούκων και έχει διασωθεί ως τις μέρες μας ανέπαφο.

Επιστροφή στο Καρς και επίσκεψη στο Αρχαιολογικό και Εθνογραφικό Μουσείο της πόλης.  Στην αίθουσα αρχαιολογίας εκτίθενται τεχνουργήματα παλαιολιθικής περιόδου, πέτρινοι πέλεκεις και οστά δεινοσαύρων,  τεχνουργήματα της Εποχής του Χαλκού, της περιόδου Ουραρτού, νομίσματα και αντικείμενα της Ρωμαϊκής, Βυζαντινής περιόδου και τέλος της εποχής των Σελτζούκων.  Στην αίθουσα Εθνογραφίας θα πάρουμε μια εικόνα από τον λαϊκό πολιτισμό της περιοχής.  Εργαλεία ύφανσης μαλιού, Οθωμανικά καφτάνια, ασημένιες καυκάσιες ζώνες και πόρπες, χειρόγραφα, σφραγίδες, χάλκινα κουζινικά σκεύη, σαμοβάρια και κηροπήγια.

Ελεύθερος χρόνος στην αγορά, φημισμένη για τα τυροκομικά της προϊόντα (με πλέον ονομαστή την τοπική γραβιέρα).  Γεύμα εξ ιδίων σε εστιατόριο για να δοκιμάσουμε, μεταξύ άλλων, τις δύο τυπικές σπεσιαλιτέ του Κάρς (χήνα με πληγούρι & αρνίσιο κότσι με ρεβύθια).

Για όσους επιθυμούν συνεχίζουμε για επίσκεψη στο Πολεμικό Μουσείο, όπου καταγράφεται η ιστορία του Μετώπου του Καυκάσου, κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.  Οι προμαχώνες είχαν σημαντικές λειτουργίες στην άμυνα της πόλης κατά την εισβολή των ρωσικών στρατών ήδη από τον 19ο αιώνα.  Χρησιμοποιήθηκαν για αμυντικούς σκοπούς κατά την απόκρουση της ρωσικής επίθεσης του 1828, τη νίκη του Καρς το 1855 και τον Οθωμανορωσικό πόλεμο του 1877-1878.  Το κτίριο Bloody Bastion χτίστηκε από τον Σουλτάνο III το 1803.  Είναι ένας από τους προμαχώνες που χτίστηκε (με το όνομα “Νέος Προμαχώνας”) κατά την περίοδο Σελίμ.  Δεδομένου ότι όλοι οι στρατιώτες του Νέου Προμαχώνα, σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής ρωσικής επιδρομής το 1828, το όνομα αυτού του προμαχώνα αναφέρεται πλέον στη τουρκική ιστοριογραφία ως Bloody Bastion.  Το κτίριο αυτό μετατράπηκε σε Μουσείο Πολεμικής Ιστορίας του Καυκάσου και συγκαταλέγεται στα σύγχρονα διαδραστικά μουσεία της χώρας.  Πολλά σημαντικά γεγονότα από το 1828 έως την ανακήρυξη της Δημοκρατίας εκτίθενται διαδραστικά στις 8 κύριες αίθουσες του μουσείου. 

Στην αυλή του μουσείου βρίσκεται ένα λευκό βαγόνι.  Δόθηκε δώρο στον διοικητή του 15ου Σώματος Στρατού, Καζίμ Καραμπεκίρ Πασά, από τους Ρώσους που ήρθαν στην πόλη για την υπογραφή της Συνθήκη του Καρς στις 13 Οκτωβρίου 1921.  Το εσωτερικό του βαγονιού μήκους 13 μέτρων, αποτελείται από σαλόνι, αίθουσα αναψυχής, τραπεζαρία και μπάνιο.

Επιστροφή στο ξενοδοχείο και δείπνο. Διανυκτέρευση.

Σημείωση: Το βράδυ προαιρετική νυχτερινή διασκέδαση με φολκλορικό πρόγραμμα και παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια του Καυκάσου.

7^η Hμέρα: Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026

ΚΑΡΣ – ΣΑΡΙΚΑΜΙΣ – ΕΡΖΕΡΟΥΜ

Πρωινό νωρίς και αναχωρούμε με τις αποσκευές από το ξενοδοχείο.  Θα κινηθούμε μέσα στην αγορά της πόλης.  Στην περιοχή Ορτάκαπι χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα ο Ρώσικος ναός του Αλεξάνδρου Νιέφσκι, σε αρχιτεκτονικό στύλ των Βαλτικών χωρών.  Με την αναχώρηση των Ρώσων μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το κτήριο χρησιμοποιήθηκε ως κλειστή αθλητική αίθουσα και μετατράπηκε σε τζαμί (Φέτιγιε τζαμί) το 1985.

Στην υπόλοιπη περιήγηση μας στην πόλη του Κάρς, θα επισκεφθούμε το Κιουμπέτ τζαμί (πρώην Αρμένικος Ναός των 12 Αποστόλων).  Βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του Κάστρου και είναι μια από τις εκκλησίες της πόλης που χτίστηκε από τον βασιλιά Αμπά κατά τη διάρκεια του Βασιλείου των Βαγκρατιδών μεταξύ 932-937 μ.Χ.  Ο ναός είναι κεντρικά σχεδιασμένος και έχει ορθογώνιο χώρο που θυμίζει τέσσερα φύλλα τριφυλλιού και επεκτείνεται με τέσσερις κόγχες.  Αργότερα, το 1064, μετατράπηκε σε τζαμί και ονομάστηκε Kümbet Τζαμί.  Όταν η περιοχή πέρασε στη ρωσική κυριαρχία, το τζαμί μετατράπηκε σε Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και όταν περιήλθε στην τουρκική κυριαρχία το 1918, μετατράπηκε εκ νέου σε τζαμί.  Το 1964 μετατράπηκε σε Αρχαιολογικό μουσείο και εδώ άρχισαν να εκτίθενται ιστορικά αντικείμενα που προέρχονται από τις ανασκαφές στο Καρς, μέχρι και το 1981.  Επαναχρησιμοποιείται ως τζαμί από το 1993.

Παραδίπλα στον ποταμό και στους πρόποδες του κάστρου θα δούμε την Πέτρινη Γέφυρα χτισμένη το 1715 και το πρώην Μουράντιε Χαμάμ, σήμερα καφέ με θέα την γέφυρα, το κάστρο και τον ποταμό.  Λίγος ελεύθερος χρόνος για καφέ ή για να ανέβει όποιος επιθυμεί, μέχρι την κορυφή του κάστρου.

Η περιοχή του Κάρς (και του Αρνταχάν) αποτελούσε τμήμα της Τσαρικής Αυτοκρατορίας από το 1876 μέχρι και το 1918.  Για το λόγο αυτό θα σας ενυπωσιάσουν αρκετά κτήρια της εποχής εκείνης, χτισμένα με βάση την αρχιτεκτονική των Βαλτικών χωρών.  Σήμερα αυτά τα κτήρια χρησιμοποιούνται ακόμα ως δημόσιες υπηρεσίες, ιδιωτικές κατοικίες και ξενώνες πολυτελείας.  Φαντάζουν παράταιρα αυτά τα ευρωπαϊκά κτήρια μέσα σε αυτό το οροπέδιο της Μέσης Ανατολής. 

Τελικά θα επισκεφθούμε το Μουσείο Τυριών. Άνοιξε το 2022 ως το πρώτο θεματικό μουσείο τυριών της Τουρκίας.  Το μουσείο βρίσκεται σε ένα προμαχώνα του κάστρου του 1734, στο κέντρο της πόλης.  Το Κάρς έχει καταχωρηθεί ως η “18η διαδρομή τυριών στον κόσμο” και είναι η πρώτη διαδρομή τυριού της Τουρκίας.  Στο μουσείο εκτίθενται οι τρόποι παραγωγής των τοπικών τυριών, με ένδειξη ΠΓΕ (προστασία γεωγραφικής ένδειξης).  Το μουσείο περιλαμβάνει επίσης ένα τμήμα όπου δίνονται συνταγές για διάφορες γεύσεις φτιαγμένες με τοπικά τυριά, ένα τμήμα όπου εκτίθενται ενδημικά φυτά που αναπτύσσονται στα οροπέδια του Καρς και φυλές ζώων που εκτρέφονται με αυτά τα φυτά, καθώς και ένα τμήμα πωλήσεων.  Με μια έκταση περίπου 5000 τετραγωνικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένου ενός καταστήματος μουσείου 250 τετραγωνικών μέτρων, είναι το μεγαλύτερο μουσείο τυριών στον κόσμο σήμερα! 

Αφήνουμε το Κάρς κινούμενοι σταθερά προς δυσμάς, μπαίνοντας στην καρδιά του Οροπεδίου της Ανατολικής Ανατολίας.  Στον δρόμο μας συναντούμε την πόλη του Σαρίκαμις.  Το Σαρίκαμις είναι ένα από τα πλέον αξιόλογα χιονοδρομικά κέντρα της Τουρκίας μέσα σε πυκνά ελατοδάση αλλά και τοποθεσία μιας από τις πλεόν πολύνεκρες μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.  Θα επισκεφθούμε το κυνηγετικό περίπτερο του Τσάρου Νικόλαου Β΄, χτισμένο 1896 (την περίοδο εκείνη, τέλη 19ου αιώνα, η περιοχή ανήκε στην ΤσαρικήΡωσία), γνωστό ως Κυνηγετικό Περίπτερο Κατερίνα.  Χτισμένο σε βαλτική αρχιτεκτονική, με κατεύθυνση Ανατολή-Δύση, το κτίριο έχει ορθογώνια κάτοψη και αποτελείται από τρείς πτέρυγες.  Θα δούμε επίσης την Ρώσικη Εκκλησία του 1900, σήμερα τζαμί και το Ηρώο από τις πολύνεκρες μάχες του Οθωμανικού με τον Ρώσικο στρατό κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. 

Συνεχίζουμε για το Ερζερούμ.  Άφιξη στο ξενοδοχείο και τακτοποίηση στα δωμάτια.

Η πόλη είναι αρκετά συντηρηρική και η έντονη νυχτερινή ζωή εδώ απουσιάζει.  Όμως για τους λάτρεις της φωτογράφισης τα μνημεία στο κέντρο της πόλης, το βράδυ, φωτίζονται εντυπωσιακά.

Τακτοποίηση στο ξενοδοχείο και Δείπνο.

Σημείωση: Tο βράδυ προαιρετική έξοδος για να ακούσουμε παραδοσιακά τραγούδια της Ανατολίας.

8^η Hμέρα: Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

ΕΡΖΕΡΟΥΜ – (ΚΩΝΣTANTINOYΠΟΛΗ) – ΑΘΗΝΑ

Πρωινό στο ξενοδοχείο και αναχώρηση με τις αποσκευές. Το Ερζερούμ (αρχ. Θεοδοσιούπολις) αποτελούσε μεγαλούπολη ήδη από τα πρώτα βυζαντινά χρόνια.  Θα καταληφθεί από τους Σελζούκους μετά την μάχη του Ματζικέρτ και θα συνεχίσει να αναπτύσεται και να καλωπίζεται από τους Οθωμανούς Σουλτάνους. 

Επίσκεψη στο νεότευκτο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ερζερούμ.  Στις ισόγειες αίθουσες εκτίθενται, απολιθώματα μαμούθ, απολιθώματα μαλακίων, εργαλεία οψιδιανού, από τη Χαλκολιθική έως την Εποχή του Σιδήρου, αντικείμενα από τον πολιτισμό Karaz, τον πολιτισμό της Υπερκαυκασίας, τον πολιτισμό των Ουράρτου και την Ελληνιστική περίοδο. Στις αίθουσες στον επάνω όροφο εκτίθενται αντικείμενα από την Οθωμανική και την Σελτζουκική περίοδο, καθώς και από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.  Ενώ υπάρχει και ιδιαίτερο τμήμα για την ανάπτυξη και ιστορία της κατεργασίας του ημιπολύτιμου λίθου Oltu.

Συνεχίζουμε στον παρακείμενο Μεντρεσέ (μουσουλμανικό σχολείο) με τον Διπλό Μιναρέ, το σήμα κατατεθέν της πόλης.  Έργο των Σελτζούκων κατά τα τέλη του 13ου αιώνα.  Με διαστάσεις περίπου 35×46 μέτρα, είναι το πιο σημαντικό δειγμα μεντρεσέ με δύο ορόφους, τέσσερα iwans και μια ανοιχτή αυλή.  Οι διακοσμήσεις, ιδιαίτερα στην πύλη, αποτελούν θαυμάσια δείγματα του βάθους της αισθητικής της σελτζουκικής λίθινης διακόσμησης.Ένας δικέφαλος αετός, δύο φίδια με ανοιχτό στόμα και ένα δέντρο της ζωής που αποτελείται από τεμαχισμένα φύλλα φοίνικα είναι χαραγμένα στη δυτική πλευρά της πύλης.  Το ύψος των μιναρέδων στις δύο πλευρές της πύλης, φτάνουν στα 26 μέτρα.  Σήμερα λειτουργεί και ως μουσείο και ως αίθουσα εκθέσεων τέχνης.

Στην πεζή περιήγηση μας, στην πόλη, θα επισκεφθούμε:

• το Κάστρο της πόλης. Χτισμένο από τους Ουραρτού περίπου το 500 π.Χ. θα ανακαινιστεί από τον Μέγα Θεοδόσιο, τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή και τον Σουλτάνο Μαχμούτ Β’.  Από τον πύργο παρατηρητήριο στο υψηλότερο σημείο του κάστρου, μπορείτε να θαυμάσετε το σύνολο της πόλης. 
• το μικρό Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο και το Αρχείο της πόλης, στον προαύλιο χώρο του κάστρου
• το Μεγάλο (Ουλού) Τζαμί του Ερζερούμ χτίστηκε το 1179. Αποτελείται από ένα φαρδύ κεντρικό κλίτος και τρία κλίτη σε κάθε πλευρά, που το καθιστούν επτάκλιτο τέμενος.  Σαράντα κίονες, εκ των οποίων οι δεκαέξι εφάπτονται στους τοίχους, στηρίζουν την οροφή του λατρευτικού χώρου.  Στη δεξιά πλευρά του τζαμιού, υπάρχει ένας στρογγυλός πλίνθινος μιναρές με ενιαίο μπαλκόνι.
• το Καραβανσαράϊ του Ρουστέμ Πασά (βεζίρη του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς) χτίστηκε το 1561 και είναι ένα διώροφο κτίριο που αποτελείται από δωμάτια παραταγμένα γύρω από μια ορθογώνια αυλή. Σήμερα, το καραβανσαράϊ χρησιμεύει ως τόπος παραγωγής και πώλησης από εμπόρους και τεχνίτες αναμνηστικών (κομπολόγια, περιδέραια, δαχτυλίδια) από την ονομαστή μαύρη πέτρα Ολτού (έναν σπάνιο ημιπολύτιμο λίθο που εξορρύσεται μόνο στην ευρύτερη περιοχή). 

Χρόνος ελεύθερος στην αγορά.

Για όσους επιθυμούν συνεχίζουμε για το Μουσείο Ζωγραφικής και Γλυπτικής.  Αρχικά χτίστηκε από τον Μιγκιρδίτς Σανάσαριαν το 1864, ως Αρμενικό Οικοτροφείο Θηλέων.  Το σημαντικό για την Τουρκία, όμως είναι ότι εδώ έγινε το Συνέδριο του Ερζερούμ, το 1919 το οποίο συνέβαλε σημαντικά στην διαμόρφωση της νέας εθνικής ταυτότητας από τις Κεμαλικές δυνάμεις της εποχής.  Στην Αίθουσα Συνεδρίων, υπάρχει αντίγραφο της ταυτότητας του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, το προεδρικό γραφείο όπου κάθονταν και τα ονόματα 56 αντιπροσώπων από την Τραπεζούντα, το Ερζερούμ, την Σεβάστεια, το Μπιτλίς και το Βαν που παρευρέθηκαν στο Συνέδριο αυτό.  Σήμερα η συλλογή ζωγραφικής του Μουσείου αποτελείται από έργα νεώτερων και σύγρονων καλλιτεχνών, που αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά των διαφόρων περιόδων της τουρκικής ζωγραφικής.

Πτήσεις Επιστροφής

Νωρίς το απόγευμα, μεταφορά στο αεροδρόμιο του Ερζερούμ, παράδοση αποσκευών (κατευθείαν για Αθήνα), check-in και έλεγχος διαβατηρίων.   

• Πτήση επιστροφής, με Turkish Airlines (ΤΚ-2709) στις 18.50 με άφιξη στην Κωνσταντινούπολη στις 21.05.
• Ακολούθως πτήση για την Αθήνα από Κωνσταντινούπολη, στις 01.40 (Τετάρτη 12 Αυγούστου) με Turkish Airlines (ΤΚ-1841) με άφιξη στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στις 03.05 (ξημερώματα Τετάρτης 12 Αυγούστου).

*Στην συνέχεια, πτήσεις για Θεσσαλονίκη ή λοιπές πόλεις της Ελλάδας. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας.